Samiti i NATO-s, që mbahet më 7-8 korrik në Ankara, pritet të jetë një moment vendimtar për të ardhmen e aleancës, pasi administrata e presidentit amerikan Donald Trump po kërkon që vendet evropiane të marrin më shumë përgjegjësi për sigurinë e kontinentit.
Uashingtoni po shqyrton reduktimin e pranisë ushtarake amerikane në Evropë, duke argumentuar se aleatët duhet të rrisin ndjeshëm investimet në mbrojtje. SHBA kërkon që vendet anëtare të paraqesin plane konkrete për të arritur shpenzime prej 5 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto për mbrojtjen deri në vitin 2035.
Presidenti Trump ka kritikuar disa vende evropiane për kontribut të pamjaftueshëm në NATO, ndërsa zyrtarët amerikanë theksojnë se rishikimi i pranisë ushtarake do të udhëhiqet nga nevojat strategjike globale.
Analistët e shohin këtë proces si një ribalancim të aleancës dhe jo si dobësim të saj, megjithëse paralajmërojnë se tërheqja më e shpejtë e SHBA-së mund të krijojë boshllëqe në kapacitetet mbrojtëse evropiane dhe të dëmtojë besimin mes aleatëve.
Në qendër të diskutimeve do të jetë edhe Ukraina. Presidenti Volodymyr Zelensky pritet të kërkojë mbështetje shtesë ushtarake, veçanërisht sisteme të mbrojtjes ajrore Patriot, ndërsa ekspertët vlerësojnë se ndihma konkrete ushtarake do të ketë më shumë rëndësi sesa deklaratat politike për anëtarësimin në NATO.
Samiti do të trajtojë gjithashtu zhvillimet në Lindjen e Mesme dhe rolin gjithnjë e më të rëndësishëm të Turqisë në arkitekturën e sigurisë rajonale.
Pavarësisht se nuk priten vendime spektakolare, takimi në Ankara pritet të formalizojë një transformim të NATO-s drejt një modeli ku Evropa merr përgjegjësi më të mëdha për mbrojtjen e saj, ndërsa SHBA ruan rolin strategjik dhe bërthamor në aleancë.