Në janar të vitit 2025, zjarret Eaton dhe Palisades shkatërruan mbi 16,000 objekte dhe shkaktuan vdekjen e 31 personave në Kaliforni. Sylvie Andrews, e cila humbi shtëpinë e saj në Altadena, e përshkroi humbjen si një sakrificë dhjetëvjeçare të shkatërruar nga flakët. Ndërsa banorët evakuoheshin, platforma e tregut të parashikimeve Polymarket listoi rreth 20 pyetje për bastvënësit, duke përfshirë shkallën e përhapjes së zjarrit dhe kohën e përmbajtjes së tij.
Sipas revistës Aeon, përdoruesit shpenzuan 1.2 milionë dollarë në këto baste. Për Andrews, ky veprim është moralisht i papranueshëm. Ekspertët dhe zyrtarët shprehin shqetësimin se lidhja e përfitimit financiar me zjarret mund të nxisë zjarrvënie të qëllimshme, pasi një zjarr mund të manipulohet lehtësisht nga një individ.
Ann Skeet, drejtoreshë e etikës në Markkula Center for Applied Ethics pranë Universitetit të Santa Clara, paralajmëroi se tregje të tilla janë të rrezikshme. Ajo theksoi se ekziston mundësia që persona me informacione të privilegjuara, si zjarrfikësit ose menaxherët e tokës, të përfshihen në tregti të brendshme. Një zëdhënës i Shërbimit Pyjor të SHBA-së deklaroi se sistemet që shpërblejnë spekulimet mbi zjarret nuk përputhen me misionin e agjencisë.
Për më tepër, është shfaqur një platformë e re e quajtur Wyldfyre, e cila fokusohet specifikisht në zjarret në Kaliforni. Aktualisht, përdoruesit mund të simulojnë tregtimin, por platforma njofton se bastet me para reale do të jenë të disponueshme së shpejti.
Agjencitë shtetërore dhe federale të zjarrfikësve, përfshirë Cal Fire, konfirmuan se nuk përdorin të dhëna nga tregjet e parashikimeve për operacionet e tyre. Ata mbështeten ekskluzivisht në modele shkencore dhe të dhëna nga partnerë federalë. Ndërkohë, ligjvënësit në Utah dhe Kaliforni kanë propozuar legjislacion për të kufizuar bastet mbi ngjarje të caktuara, megjithëse zjarret ende nuk janë përfshirë në këto kufizime.
Burimi: wired.com
