Në një opinion të shkruar menjëherë pas përplasjes mes presidentit Donald Trump dhe atij të Ukrainës, Volodymyr Zelensky, fjalimshkruesi për presidentin George W. Bush, David Frum ka thënë se sot amerikanët e morën vesh se SHBA-ja është rreshtuar me Rusinë.
Shkruan David Frum
Takimi në Zyrën Ovale i mbajtur nga Presidenti Donald Trump dhe Nënpresidenti J. D. Vance me Presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky të paktën u zhvillua para kamerave. Miqësia e rreme në publik nga Trump dhe Vance, e ndjekur nga tradhtia pas skenave, do të ishte shumë më e rrezikshme për kauzën ukrainase.
Në vend të kësaj, Trump dhe Vance u treguan amerikanëve dhe aleatëve të Amerikës se janë të rreshtuar me Rusinë dhe se ndjejnë armiqësi ndaj Ukrainës në përgjithësi dhe presidentit të saj në veçanti. E vërteta është e shëmtuar, por është e nevojshme të përballemi me të.
Takimi i sotëm hodhi poshtë çdo pretendim se politika e kësaj administrate udhëhiqet nga ndonjë përpjekje strategjike për të çuar përpara interesat e Shteteve të Bashkuara, sado e gabuar të ishte ajo përpjekje. Trump dhe Vance shfaqën në Zyrën Ovale një urrejtje thellësisht personale. Nuk pati asnjë përpjekje për të argumentuar interesat amerikane. Vance u ankua se Zelensky kishte udhëtuar në Pensilvani për të falënderuar punëtorët amerikanë të municioneve, duke pretenduar se kjo përbënte një lloj fushate për kandidatët demokratë. “Më lejoni t’ju them, Putini kaloi një dreq shumë të madhe me mua,” tha Trump me zemërim. “Ai kaloi një gjueti shtrigash të rreme ku ata e përdorën atë dhe Rusinë, Rusinë, Rusinë.”
Si presidenti ashtu edhe nënpresidenti i treguan sistemit të aleancës së udhëhequr nga SHBA një të vërtetë urgjente: sistemi i sigurisë kombëtare i Perëndimit drejtohet nga dy burra që nuk mund të besohen për të mbrojtur aleatët e Amerikës—dhe që simpatizojnë thellësisht diktatorin më agresiv në botë.
Gjatë periudhës së Luftës së Ftohtë, amerikanët ishin të frikësuar nga ideja se një person me besnikëri të fshehtë ndaj një fuqie të huaj armiqësore mund të ngjitej në një post të lartë. Në fund të viteve 1940, rasti i Alger Hiss tronditi vendin. Akuzuesit e Hiss pretendonin—dhe më vonë u vërtetua se ishte e vërtetë—se ai kishte tradhtuar sekretet amerikane te spiunët sovjetikë në vitet 1930, kur ai ishte një zyrtar i ri në Departamentin e Bujqësisë. Sekretet nuk ishin shumë të rëndësishme; ato përfshinin dizajnet e një shuarësi të ri zjarri për anijet luftarake amerikane. Por Hiss ishte një yll në ngjitje. Mundësia që një person me një të kaluar të tillë të mund të arrinte të drejtonte Departamentin e Shtetit apo Agjencinë Qendrore të Inteligjencës dikur i tmerronte amerikanët.
Por çfarë ndodh nëse besnikëria nuk është e fshehtë? Po sikur një lider ta deklaronte hapur në televizion kombëtar se përçmon aleatët tanë, refuzon traktatet dhe e sheh një kundërshtar të huaj si mik personal? Po sikur ta bënte këtë herë pas here? Njerëzit mund të mësohen me çdo gjë. Por këtë?
Nuk është e vështirë të imagjinohet një president i Estonisë apo Moldavisë në atë karrige të Zyrës Ovale, duke u qortuar nga Trump dhe Vance. Ose një president i Tajvanit. Apo, për këtë çështje, liderët e partnerëve kryesorë të SHBA si Gjermania dhe Japonia, të cilët kanë besuar sigurinë e kombeve të tyre në besimin dhe patriotizmin e liderëve të kaluar amerikanë, vetëm për t’u përballur me njerëz të pabesë që sot mbajnë postet më të larta.
Po shohim vetëshkatërrimin e Shteteve të Bashkuara. “Amerika e Para” gjithmonë nënkuptonte Amerikën e vetmuar, një Amerikë grabitqare, roli i së cilës në botë nuk bazohet më në besimin demokratik. Amerika votoi këtë javë në Kombet e Bashkuara kundër Ukrainës, duke u rreshtuar me Rusinë dhe Kinën kundër pothuajse të gjitha demokracive të tjera. A është kjo ajo që amerikanët duan të jenë? Sepse kjo është ajo në të cilën Amerika po shndërrohet.
Eliminimi nga administrata Trump i PEPFAR-it, programit amerikan për luftimin e HIV-it në Afrikë, simbolizon rrugën që po ndiqet. Presidenti George W. Bush krijoi këtë program sepse ai do të bënte një të mirë të madhe me një kosto të ulët, duke treguar kështu bazën morale të fuqisë amerikane. Pasardhësit e tij e vazhduan atë, dhe Kongresi i të dyja partive e financoi, sepse e panë që programi përparonte si vlerat ashtu edhe interesat amerikane. Trump dhe Vance nuk duan më që Shtetet e Bashkuara të jenë ai lloj vendi.
Aleatët amerikanë kanë nevojë urgjente për një Plan B për sigurinë kolektive në një botë ku administrata amerikane preferon Vladimir Putinin në vend të Zelenskyt.
Populli amerikan duhet të përballet me rrëmujën që Trump dhe Vance po bëjnë me emrin dikur të mirë të këtij vendi—dhe shërbimet që po i kryejnë për diktatorët dhe agresorët. Nuk ka nevojë për ndonjë shpjegim të thellë këtu. Trump pëlqen dhe admiron njerëzit e këqij sepse ai vetë është një person i keq. Kur Vance kaloi nga “Kurrë Trump” në “Gjithmonë Trump”, ai kishte nevojë për një mënyrë për të provuar se kishte kaluar plotësisht në anën e errët pa asnjë mundësi kthimi ose shëlbimi; ndoshta mbështetja e tij për Rusinë e bëri të mundur këtë. Por sado të cekëta të jenë motivet e tyre, pasojat janë të thella.
Në mandatin e tij të parë, Trump nganjëherë dukej si një aktor i çrregullt brenda administratës së tij. Presidenti shprehte opinione të çuditshme dhe shqetësuese, por sekretarët e kabinetit të tij ishin kryesisht njerëz normalë dhe të përgjegjshëm. Emërimet e çuditshme në stafin e Shtëpisë së Bardhë kontrolloheshin nga të tjerë më normalë. Këtë herë, Trump po ndërton një sistem sigurie kombëtare që ta ndjekë atë. Ai ka frikësuar ose bindur grupin e tij në Dhomën e Përfaqësuesve për ta pranuar—dhe grupin e tij në Senat për të mos e kundërshtuar—agjendën e tij pro-autoritare.
Amerika e mirë dhe e madhe që dikur frymëzonte admirimin global ende ekziston. Por ajo nuk ka më një konsensus përtej partive. Partia pro-Trump sot i tregoi botës fytyrën e saj në Zyrën Ovale. Askush që pa atë fytyrë nuk do ta harrojë ndonjëherë pamjen e saj groteske.