Kur Lona Chepkemoi hyri në një klasë të një kolegji teknik në Kericho në vitin 2023, ajo përjetoi diçka që rrallë e kishte ndjerë gjatë viteve të shkollimit: mundësinë për të kuptuar mësuesin. Pasi la shkollën fillore në vitin 2008, Chepkemoi nuk kishte arritur të kalonte provimin përfundimtar dhe familja e saj nuk kishte mundësi financiare për ta dërguar në shkollën e mesme. Megjithatë, një bursë nga deputeti i zonës i dha asaj një shans të dytë.
Ajo që e habiti 33-vjeçaren, nënë e pesë fëmijëve, ishte fakti se mësimet zhvilloheshin pjesërisht në Kalenjin, gjuhën e saj amtare. “Kur arrita në kolegj, u ndjeva si në shtëpi sepse gjuha e mësimdhënies ishte gjuha ime amtare, e përzier me pak Swahili dhe Anglisht. Kjo ishte ndryshe nga shkolla, ku mësuesit jepnin mësim vetëm në Anglisht dhe provimet ishin po ashtu vetëm në atë gjuhë,” tha ajo për Al Jazeera.
Përvoja e saj pasqyron një realitet më të gjerë. Sipas raporteve të UNESCO-s për monitorimin global të arsimit, rreth 40 për qind e nxënësve në mbarë botën nuk mësojnë në një gjuhë që e kuptojnë mirë. Në disa vende me të ardhura të ulëta dhe mesatare, kjo shifër arrin deri në 90 për qind. Në Kenya, politika arsimore parashikon përdorimin e gjuhës amtare në vitet e para të shkollës fillore, ndërsa Anglishtja bëhet gjuha kryesore nga klasa e katërt.
Bashkëshorti i saj, Philemon Tonui, i cili gjithashtu u regjistrua në të njëjtin institucion, vuri në dukje se përdorimi i gjuhës Kalenjin krahas Anglishtes dhe Kiswahilit bëri një ndryshim të madh. Ismael Kiplang’at, një 28-vjeçar që punon si murator, kujton se instruktorët bënin përpjekje të qëllimshme për të shpjeguar mësimet në gjuhë që studentët mund t’i kuptonin.
Sistemi arsimor i Kenias përballet me një tension strukturor: ndërsa mësimi i hershëm është më efektiv në gjuhë të njohura, Anglishtja mbetet thelbësore për arsimin e lartë dhe punësimin. Shadrack Tonui, kryetar i Shoqatës së Institucioneve të Trajnimit Teknik në Kenya, thekson se sfida qëndron në balancimin e gjuhëve në klasat shumëgjuhëshe, duke pasur parasysh nevojën për aftësi në Anglisht në tregun e punës.
Burimi: aljazeera.com