Një raport i ri i Kombeve të Bashkuara paralajmëron se zhvillimi i inteligjencës artificiale (AI) mund të përkeqësojë pabarazinë globale. Dokumenti, i hartuar nga një panel i pavarur shkencor i krijuar vitin e kaluar nga Asambleja e Përgjithshme e OKB-së, propozon një kornizë të përbashkët për zhvillimin e përgjegjshëm të kësaj teknologjie, ndërsa investimet dhe adoptimi i saj po zhvillohen në mënyrë të pabarabartë nëpër botë.
Raporti vë në dukje se qasja në mjetet e AI nuk garanton përfitime të barabarta. Vendet që varen nga modelet, infrastruktura cloud dhe rrjedhat e të dhënave të huaja mund të humbasin kontrollin mbi standardet, masat mbrojtëse dhe përshtatshmërinë lokale të teknologjisë. Aktualisht, SHBA-ja dhe Kina dominojnë në zhvillimin e modeleve kryesore dhe në investimet në infrastrukturën e përllogaritjes, një përqendrim që sipas panelit mund të minojë llogaridhënien demokratike.
Për të adresuar këto sfida, paneli këshillon vendet që janë prapa në zhvillimin e AI-së të investojnë në infrastrukturën e të dhënave dhe të energjisë. Megjithatë, raporti pranon se qendrat e të dhënave sjellin kosto të larta mjedisore, duke përfshirë konsumin e madh të energjisë dhe ujit, si dhe emetimet e gazrave serrë. Gjithashtu, sugjerohet përmirësimi i shkrim-leximit për AI në shkolla dhe në fuqinë punëtore, si dhe krijimi i strategjive për të luftuar dezinformimin.
Hendeku dixhital thellohet edhe nga barrierat gjuhësore. Shumica e mjeteve të AI performojnë mirë në anglisht dhe gjuhë të tjera të përdorura gjerësisht, ndërsa gjuhët e tjera shpesh përjashtohen ose kanë performancë të ulët. Raporti thekson se përkthimet e pasakta në kontekste mjekësore mund të jenë kërcënuese për jetën. Për më tepër, sipas Bashkimit Ndërkombëtar të Telekomunikacioneve, mbi 2 miliardë njerëz në botë mbeten ende pa qasje në internet.
Paneli prej 40 ekspertësh shkencorë thekson se ky raport është i pari i këtij lloji. Ata argumentojnë se OKB-ja është forumi kryesor global për të adresuar rreziqet ndërkufitare të kësaj shkalle, duke ndjekur një qasje shkencore dhe jo politike.
Burimi: theguardian.com