Samiti dyditor i NATO-s ka përfunduar në Ankara, kryeqytetin e Turqisë. Konferenca u zhvillua në një kohë të tensionuar për aleancën, pas luftës tre-mujore të Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit kundër Iranit, komenteve të presidentit amerikan Donald Trump ndaj aleatëve dhe shqetësimeve në Evropë për aftësitë ushtarake të Rusisë.
Aleanca u zotua për 70 miliardë euro (80 miliardë dollarë) ndihmë për Kievin dhe premtoi zgjerimin e shpenzimeve të mbrojtjes. Sekretari i Përgjithshëm, Mark Rutte, deklaroi se kjo çon në një NATO të transformuar, duke shtuar se aleatët evropianë do të jenë më të aftë të bashkëpunojnë me SHBA-në për sigurinë e një miliard njerëzve.
Trump e përshkroi samitin si “shumë të suksesshëm” dhe të karakterizuar nga “unitet i jashtëzakonshëm”, ndërsa presidenti turk, Recep Tayyip Erdogan, e cilësoi takimin si “historik”. Megjithatë, samiti u shoqërua me tensione, pasi Trump deklaroi se memorandumi i mirëkuptimit i Uashingtonit me Teheranin ka “përfunduar” dhe përsëriti qëndrimin se SHBA-ja duhet të kontrollojë Groenlandën.
Lidhur me Iranin, NATO-ja bëri thirrje për respektimin e lirisë së lundrimit në ngushticën e Hormuzit dhe theksoi se Irani nuk duhet të lejohet të pajiset me armë bërthamore. Rutte i cilësoi sulmet e fundit të SHBA-së ndaj Iranit si “plotësisht të domosdoshme”, duke pretenduar se Teherani po shkel armëpushimin.
Nën presionin e Trumpit, liderët e NATO-s ranë dakord për rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes dhe zhvillimin e kapaciteteve ushtarake. Megjithatë, të dhënat tregojnë se vetëm pesë nga 32 anëtarët pritet të arrijnë objektivin e shpenzimit të 3.5 për qind të PBB-së për mbrojtjen bazë në vitin 2026.
Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelenskyy, zhvilloi një sërë takimesh për të kërkuar mbështetje për Ukrainën, e cila nuk është anëtare e NATO-s. Trump njoftoi se SHBA-ja do t’i japë Ukrainës të drejtën për të prodhuar sisteme raketore Patriot, ndërsa Zelenskyy konfirmoi nënshkrimin e marrëveshjeve dypalëshe për dronë me disa vende.
Burimi: aljazeera.com