Interpretimet e ndryshme të një memorandumi të paqartë mirëkuptimi mbi ngushticën e Hormuzit janë në thelb të përshkallëzimit të fundit të tensioneve mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit. Gjatë konfliktit të drejtpërdrejtë, Tehrani mbylli ngushticën e Hormuzit, një rrugë ujore jetike për energjinë globale. Ndërsa palët lëvizën drejt një armëpushimi, Irani e konsideroi kontrollin e kësaj ngushtice si një përfitim strategjik që nuk ishte i gatshëm ta dorëzonte, ndërsa Uashingtoni kërkonte rikthimin e saj në statusin e një rruge të lirë ndërkombëtare.
Përleshjet e vazhdueshme filluan të hënën pas të paktën tri sulmeve të dyshuara iraniane ndaj anijeve tregtare që lundronin jashtë rrugës së caktuar nga Garda Revolucionare Islamike (IRGC). SHBA-ja u përgjigj me sulme ndaj objektivave në brigjet jugore të Iranit, ndërsa Tehrani u kundërpërgjigj me raketa dhe drone ndaj bazave amerikane në rajon.
Negar Mortazavi, bashkëpunëtore e lartë në Center for International Policy, vëren se memorandumi kërkonte koordinim për lundrimin e sigurt. Nga ana tjetër, CENTCOM i SHBA-së ka mohuar se kalimi në Hormuz lejohet vetëm përmes rrugëve të caktuara nga Irani, duke deklaruar se forcat amerikane kanë lehtësuar tranzitin e mbi 800 anijeve tregtare që nga fillimi i majit.
Ryan Costello, drejtor i politikave në National Iranian American Council (NIAC), thekson se teksti i marrëveshjes nuk është përfundimtar dhe lejon interpretime kontradiktore. Për Iranin, kontrolli mbi ngushticën mbetet thelbësor për parandalimin e sulmeve të ardhshme. Në deklaratën e tij të parë si udhëheqës suprem në mars, Mojtaba Khamenei nënvizoi se “levaja e mbylljes së ngushticës së Hormuzit duhet të vazhdojë të përdoret”.
Pavarësisht dhunës, të dyja palët përballen me realitete të brendshme që mund t’i pengojnë nga një luftë gjithëpërfshirëse. Irani po përballet me inflacion të lartë dhe sanksione, ndërsa SHBA-ja po përballet me rezerva të ulëta të naftës dhe zgjedhjet e mesmandatit në nëntor. Ekspertët vlerësojnë se situata aktuale është një përpjekje për të testuar kufijtë e marrëveshjes së arritur në qershor.
Burimi: aljazeera.com
