Pasi Kosova zbuloi planet për të aplikuar për anëtarësim në BE para fundit të vitit, presidentja e saj i tha EURACTIV në një intervistë se po bëhet përparim në lobimin e pesë vendeve anëtare të BE-së që aktualisht nuk e njohin vendin, transmeton Paparaci.
Qiproja, Greqia, Spanja, Rumania dhe Sllovakia nuk e njohin pavarësinë e Kosovës nga Serbia, e shpallur në vitin 2008 pas një lufte brutale të viteve 1998-99, ku u vranë 13,000 njerëz dhe u zhvendosën deri në 1.4 milionë shqiptarë etnikë, shkruan EURACTIV.
Që Kosovës t’i jepet statusi i kandidatit në BE dhe anëtarësimi, kërkohet miratimi unanim i 27 shteteve anëtare, të cilat mbeten të ndara për këtë çështje.
“Por ne duam t’i përdorim këto vite në dy fronte, njëra, për t’u siguruar që të shtyjmë përpara për reforma të rëndësishme në vendin tonë që do të na afronin me BE-në. Dhe së dyti, për të bindur të gjithë anëtarët e BE-së që të mbështesin anëtarësimin e Kosovës dhe të na japin statusin e kandidatit”, tha presidentja Vjosa Osmani.
Ajo ka shpjeguar se kanë zgjedhur që aplikimin ta bëjnë në dhjetor, ende gjatë presidencës çeke të Këshillit të BE-së, sepse Praga i ka dhënë shumë mbështetje Kosovës dhe rajonit dhe për shkak të shpresës që liberalizimi i vizave të finalizohet deri në fund të muajit.
Suedia, e cila është shumë më pak e interesuar për zgjerimin, merr kontrollin nga çekët më 1 janar.
Duke komentuar samitin e Ballkanit Perëndimor të mbajtur në Tiranë këtë javë, Osmani tha se ajo pa një ndryshim në gjuhën e deklaratës së nënshkruar pasi ajo flet për “perspektivën e anëtarësimit në BE për të gjashtë anëtarët e Ballkanit Perëndimor”, dhe jo vetëm për “perspektivën evropiane” ose anëtarësimin e pesë shteteve.
Kjo pasqyron si statusin e mundshëm kandidat që mund t’i jepet Bosnjë-Hercegovinës javën e ardhshme, ashtu edhe synimet e Kosovës për të aplikuar.
E pyetur nëse ka ndonjë strategji apo qasje specifike që po përdoret me pesë shtetes mosnjohëse, ajo tha se po ndërmerret një qasje hap pas hapi dhe është bërë përparim.
Me disa, tha Osmani, tashmë ka një nivel të lartë të bashkëpunimit ekonomik, njohjes së dokumenteve, turizmit, kulturës, që do të thotë se ajo që ka mbetur është njohja formale.
“Pra, ne do të vazhdojmë me këtë qasje edhe me mos-njohësit e tjerë, disa prej të cilëve kishin një qasje më të ngurtë ndaj Kosovës, por mendoj se po arrijmë atje, vetëm duhet të jemi të durueshëm”.
Osmani tha se është mirënjohëse ndaj atyre që janë partnerë dhe aleatë, por theksoi se BE-ja në tërësi duhet të kuptojë se mesazhet e paqarta nuk janë më të përshtatshme në kontekstin aktual gjeopolitik.
“Unë mendoj se kjo është një nga ato pikat e lakimit në histori ku Bashkimi Evropian duhet të kuptojë se mesazhet e përziera, mesazhet e paqarta nuk i bëjnë gjërat më. Ata duhet të jenë të qartë ndaj Ballkanit Perëndimor, me mbështetje ndaj anëtarëve të Ballkanit Perëndimor që kanë marrë një pozicion të qartë për Ukrainën, një pozicion të qartë kundër Rusisë”.
Tensionet në rritje
Që nga fundi i luftës në Kosovë, tensionet me Beogradin janë zbehur në mënyrë të vazhdueshme pavarësisht 11 viteve të dialogut të lehtësuar nga BE-ja.
Por pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia dhe refuzimit të Serbisë për t’u lidhur me linjën e politikës së jashtme të bllokut, tensionet janë ndezur përsëri, duke çuar në shqetësime të reja se konflikti mund të shpërthejë, vazhdon tutje EURAKTIV.
Përpjekjet e intensifikuara nga BE-ja dhe SHBA-ja për t’i futur të gjitha palët në tryezën e bisedimeve kanë sjellë një difuzion të lehtë, por Prishtina ka kritikuar BE-në për zbutjen e Serbisë – edhe pse Osmani theksoi se ajo nuk ishte e drejtuar ndaj vendeve, por ndaj “disa diplomatëve dhe institucioneve të BE-së” – duke falënderuar SHBA-në për përfshirjen e saj.
Osmani tha se BE-ja ka preferuar historikisht zbutjen, veçanërisht në aspektin e rajonit të Ballkanit. Ajo tërhoqi paralele me sundimin e të fortit jugosllav, Slobodan Millosheviq, i cili u “pa si paqebërës” nga BE-ja në vitet 1990.
“Ne e dimë se ku na çoi kjo qasje”, paralajmëroi ajo. “Ajo çoi në luftëra të tmerrshme që rezultuan në vrasjen e 150,000 civilëve, përdhunimin e mijërave, varre masive… ende me persona të pafajshëm të zhdukur që u zhdukën me forcë. Ky është rezultati.”
Një çështje tjetër, tha ajo, është se shumë nga ata që punojnë në rajon ose në dialog për BE-në nuk kanë njohuri të dorës së parë për Ballkanin gjatë viteve 1990.
“Shumë të tjerë që tani janë të përfshirë besojnë se bota filloi në vitin 2011, me dialogun Kosovë-Serbi, por nuk duhet të harrojmë se ka një kontekst për këtë dialog”.
“Ka një arsye pse jemi në situatën sot dhe nuk mund të injorosh kontekstin e viteve 1990,” shpjegoi ajo, duke iu referuar krimeve të luftës të kryera nga serbët pas shpërbërjes së Jugosllavisë.