E hëna, 19 janar, supozohet të jetë dita më e trishtuar e vitit, e njohur si “E hëna Blu”. Por, sa e vërtetë është ky pohim?
Edhe pse nuk ka prova shkencore që kjo ditë është më e trishtueshme se të tjerat, stina e dimrit mund të jetë sfiduese për shumë njerëz.
Termi “E hëna Blu” u shpik për herë të parë në vitin 2005 nga psikologu Cliff Arnall për kompaninë e udhëtimeve Sky Travel në Mbretërinë e Bashkuar, si një mënyrë për të promovuar pushimet dimërore.
Arnall e llogariti këtë datë – zakonisht të hënën e tretë të janarit – duke kombinuar të dhëna për motin, borxhet, kohën që ka kaluar që nga Krishtlindjet, nivelet e motivimit dhe vendimet e Vitit të Ri. Megjithatë, nuk ka prova shkencore që mbështesin formulën e tij.
Ndërsa “E hëna Blu” mund të jetë një mit, fundi i vjeshtës dhe dimri shpesh sjellin një “sezon blu” më të gjerë, që ndikon tek humori i njerëzve.
Trishtimi dimëror dhe Çrregullimi Afektiv Sezonal (ÇAS)
Shumë njerëz përjetojnë të ashtuquajturin trishtim dimëror, një rënie sezonale e përkohshme e humorit dhe energjisë, e lidhur me stinën më të ftohtë dhe më të errët.
Simptomat e zakonshme përfshijnë:
- Humor të ulët
- Probleme me përqendrimin
- Ndjenja e lodhjes
- Humbje interesi për aktivitetet që zakonisht i shijojnë
Shkaku i saktë i ÇAS nuk është i njohur, por ekspertët e lidhin me mungesën e dritës natyrore, e cila ndikon tek kimikatet në trup, si serotonina dhe melatonina, të cilat rregullojnë humorin dhe energjinë.
Si të përmirësojmë gjendjen gjatë dimrit
Sipas Stephanie Davies, eksperte e lumturisë, për të kapërcyer trishtimin dimëror nuk duhen ndryshime drastike, por veprime të vogla dhe të qëllimshme që mbështesin mirëqenien mendore.
Këshilla praktike:
- Dalja për shëtitje jashtë
- Telefonata ose biseda me miq
- Ushtrime të rregullta (edhe 20 minuta në ditë janë të mjaftueshme)
- Ekspozimi ndaj dritës natyrore
- Mbajtja e një ore gjumi të rregullt (7-9 orë gjumë)
- Ambient sa më i ndriçuar dhe, kur është e mundur, terapia me dritë
Bashkëveprimi shoqëror është gjithashtu një antidot i fuqishëm kundër izolimit dhe ndjenjës së trishtimit gjatë muajve të ftohtë. Një bisedë e shkurtër, një mesazh apo telefonatë mund të përmirësojë ndjeshëm humorin.
Përfundimi
Edhe pse “E hëna Blu” mund të jetë një koncept i shpikur për marketing, ndikimi i dimrit tek humori i njerëzve është real. Veprime të thjeshta si lëvizja, drita natyrore dhe lidhja me të tjerët mund të ndihmojnë në mbajtjen e energjisë dhe mirëqenies mendore gjatë muajve më të errët.