Sudani i Jugut u bë shteti më i ri në botë në korrik të vitit 2011, pasi gati 99 për qind e votuesve zgjodhën pavarësinë nga Sudani. Pesëmbëdhjetë vjet më vonë, shumica e premtimeve që erdhën me pavarësinë mbeten të parealizuara, ndërsa vendi vazhdon të jetë një nga shtetet më të brishta në botë.
Nafta financon gati 90 për qind të të ardhurave të qeverisë, por vendi përballet me pabarazi të thellë dhe dhunë. Rreth 82 për qind e popullsisë jeton nën vijën e varfërisë, ndërsa rivalitetet politike e kanë lënë kombin në një gjendje të përhershme konflikti. Që nga pavarësia nuk janë mbajtur kurrë zgjedhje, miliona njerëz janë të zhvendosur, ndërsa ekonomia varet nga tubacionet që kalojnë nëpër Sudan, vendi nga i cili Sudani i Jugut u nda.
Sipas të dhënave të përpiluara nga ACLED, midis viteve 2011 dhe 2026 janë regjistruar 13,256 sulme, mesatarisht 883 në vit. Dhuna vazhdon në shtetet Jonglei, Upper Nile, Unity dhe Equatoria, me përplasje që përfshijnë forcat qeveritare, luftëtarët opozitarë dhe grupe të tjera të armatosura.
Një sondazh i kryer nga Jan Pospisil me mbi 22,000 të anketuar tregoi se 98 për qind e tyre ndihen krenarë që janë nga Sudani i Jugut. Megjithatë, më shumë se 52 për qind e të anketuarve deklaruan në vitin 2023 se nuk ndihen të sigurt për të folur lirisht për çështje politike, rezultat që mbeti i përafërt edhe në vitin 2025.
Uria po përkeqësohet, me rreth 7.8 milionë njerëz që përballen me nivele krize të pasigurisë ushqimore midis prillit dhe korrikut 2026. Rreth 73,000 persona përballen me kushte katastrofike dhe rrezik urie, ndërsa 2.2 milionë fëmijë nën moshën pesë vjeç kërkojnë trajtim për kequshqim akut.
Jok Madut Jok, profesor në Universitetin Syracuse, e përshkruan situatën si një premtim të dështuar. Ai thekson se popullsia, e cila dikur shpresonte në pavarësi, sot ndihet e përjashtuar nga përfitimet e saj, duke mos pasur qasje në shërbime bazë si kujdesi shëndetësor apo infrastruktura rrugore.
Burimi: aljazeera.com