Përshkallëzimi i fundit i konfliktit mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit ka vënë në pikëpyetje fatin e memorandumit të mirëkuptimit (MoU), i cili shërbente si kornizë për bisedimet e paqes. Sulmet e fundit të SHBA-së në Iran kanë shkaktuar të paktën 18 të vdekur dhe dhjetëra të plagosur, duke rrezikuar stabilitetin e kësaj marrëveshjeje.
Ndërsa pakënaqësia rritet, retorika zyrtare në Teheran po e drejton përgjegjësinë për dështimin e perceptuar të marrëveshjes te presidenti Masoud Pezeshkian. Udhëheqësi suprem, Mojtaba Khamenei, në deklaratën e tij të parë publike pas nënshkrimit të MoU-së, shprehu një “pamje të ndryshme” për marrëveshjen. Ai theksoi se e kishte lejuar atë vetëm sepse presidenti, si kreu i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare, kishte marrë përsipër përgjegjësinë për të.
Në këtë deklaratë nuk u përmend Mohammad Bagher Ghalibaf, kryetari i parlamentit dhe udhëheqësi i ekipit negociues. Kjo ndodh pavarësisht se ministri i Jashtëm, Abbas Araghchi, kishte deklaruar më parë se përgjegjësia për negociatat i ishte besuar Ghalibafit nga sistemi.
Marrëveshja u hartua nga blloku qeverisës, i njohur si kompleksi ushtarak-bonyad, i cili përfshin Gardën Revolucionare (IRGC) dhe fondacione si “Mostazafan”, “Setad” dhe Fondacioni i Sheshit Imam Reza. Megjithatë, brenda këtij blloku ekziston një përçarje mes krahut teknokratik, të përfaqësuar nga Ghalibaf, dhe krahut ideologjik, të përfaqësuar nga Fronti Paydari.
Pezeshkian, i cili u zgjodh në vitin 2024, nuk gëzon rrjetet politike apo mbështetjen institucionale që kishin paraardhësit e tij. Pozicioni i tij është shndërruar në një mekanizëm për të absorbuar dështimet e mundshme të marrëveshjes. Ndërsa mediat e lidhura me IRGC-në ofrojnë mbrojtje të kufizuar për presidentin, kjo shihet si një masë e përkohshme për të ruajtur funksionalitetin e marrëveshjes, përpara se përgjegjësia t’i faturohet atij në rast të kolapsit të plotë.
Burimi: aljazeera.com