Në vendet autoritare, shtetet shpesh monitorojnë komunikimet online ose i ndërpresin ato gjatë krizave politike. Në janar të vitit 2026, gjatë protestave në Iran, qeveria ndërpreu internetin, duke shkaktuar një rënie pothuajse totale të trafikut të të dhënave, sipas monitoruesit amerikan IODA. Analisti i infrastrukturës së internetit, Doug Madory, e përshkroi këtë si një nga ndërprerjet më të mëdha të komunikimit të urdhëruara nga një qeveri në histori. Gjatë kësaj periudhe, mijëra persona u vranë ose u arrestuan, ndërsa vlerësimet për numrin e të vdekurve variojnë nga 7,000 deri në 40,000.
Një zgjidhje e mundshme për këto kriza komunikimi mund të jetë rrjeti "LoRa mesh". LoRa, shkurtim për "long range" (rreze e gjatë), përdor module radio të vogla të integruara në çipe silikoni, të cilat zakonisht shërbejnë për pajisje industriale si alarmet e tymit apo matësit e energjisë. Përdoruesit mund të blejnë pajisje transmetuese për 30 deri në 80 euro dhe t'i lidhin ato me telefonat e tyre përmes softuerëve të posaçëm.
Këto pajisje, të njohura si "nyje", transmetojnë paketa të enkriptuara të të dhënave në distanca prej disa kilometrash. Çdo pajisje përcjell mesazhet te pajisja tjetër, duke krijuar një rrjet që mund të vetë-riparohet nëse një nyje dështon. Mesazhet udhëtojnë përmes valëve radio, duke anashkaluar sistemet e mbikëqyrjes dhe firewalls që përdoren zakonisht për të bllokuar internetin.
Disavantazhi kryesor është se përdoruesit mund të shkëmbejnë vetëm mesazhe të shkurtra, me një madhësi maksimale prej rreth 237 bajtësh. Platformat si Meshtastic dhe MeshCore ofrojnë shërbime me burim të hapur, ku pajisjet vetëm përcjellin mesazhet pa pasur mundësi t'i lexojnë ato. Megjithatë, ekzistojnë rreziqe: ndonëse përmbajtja është e enkriptuar, autoritetet mund të përdorin pajisje për të trianguluar sinjalet radio dhe për të lokalizuar fizikisht transmetuesit. Për më tepër, në disa shtete, përdorimi i pajisjeve të tilla pa autorizim mund të përbëjë vepër penale.
Burimi: dw.com