Autoritetet ruse kanë shpallur gjendje të jashtëzakonshme në Krime, ku sulmet gjithnjë e më intensive të Ukrainës në gadishull po shkaktojnë ndërprerje të gjera të energjisë elektrike dhe mungesë karburanti.
Ndërprerjet e energjisë elektrike kanë prekur Sevastopolin, qytetin më të madh në Krimenë e kontrolluar nga Rusia, prej ditësh.
Mikhail Razvozhayev, guvernatori i qytetit i emëruar nga Kremlini, tha se kufizimet në furnizimin me energji elektrike do të vazhdojnë sepse puna për riparimin e rrjetit ishte pezulluar për shkak të sulmeve ajrore të shkaktuara nga aktiviteti i dronëve ukrainas.
Komandanti i forcave pa pilot të Ukrainës, Robert Brovdi, tha se Kievi sulmoi nënstacionin kryesor në Sevastopol shtatë herë në orët e para të mëngjesit të së mërkurës.
Rusia aneksoi Krimenë në vitin 2014, gjë që u dënua nga bashkësia ndërkombëtare, pasi protestat e Maidanit rrëzuan presidentin e atëhershëm pro-Kremlin të Ukrainës, Viktor Janukoviç. Qyteti portual i Sevastopolit është selia historike e Flotës Ruse të Detit të Zi. Gjatë zgjedhjeve të vitit 2019, Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky shprehu ambicien e tij për të rifituar kontrollin e Krimesë.
Ukrainasit mposhtin rusët
Ukraina ka shtuar përpjekjet ushtarake atje në javët e fundit, duke reflektuar strategjinë më të gjerë të Kievit për të rritur presionin mbi Kremlinin. Kjo fushatë prishi jetën e përditshme në gadishull, duke rezultuar në sulme të shpeshta me dronë, një ndalim të shitjes së karburantit për qytetarët dhe pezullimin e kampeve verore për fëmijët.
Një banore e Sevastopolit i tha CNN se alarmet për sulme ajrore janë bërë më të rregullta në javët e fundit, me disa alarme në ditë. Ajo përshkroi se si dronët fluturojnë brenda dhe përreth qytetit, dhe përgjimet tani ndodhin shpesh mbi vetë qytetin, jo mbi Detin e Zi si më parë. Qyteti është bërë më i rrezikshëm, tha ajo.
Qeveria rajonale e instaluar nga Rusia në Krime njoftoi të dielën se karburanti do të jetë në dispozicion vetëm për agjencitë qeveritare, por jo për qytetarët apo bizneset.
Një banore e Sevastopolit, e cila kërkoi të mbetej anonime për arsye sigurie, i tha CNN se nuk kishte karburant në stacionet e benzinës, por transporti publik ishte ende në funksion. Ajo tha se bleu karburant ndërsa ishte ende në dispozicion, me një çmim dukshëm më të lartë.
3000 automjete që presin të nisen
Radhë të gjata janë formuar në urën që lidh Krimenë me Rusinë jugore që nga e mërkura, me qindra automjete që presin me orë të tëra për kontrolle manuale. Kulmi u arrit këtë mëngjes me 2,800 automjete që prisnin të dilnin pasi Ngushtica e Kerçit u mbyll përkohësisht për shkak të një sulmi me dron ukrainas gjatë natës, sipas agjencisë shtetërore të lajmeve Tass. Pothuajse dyfishi i makinave që përpiqeshin të largoheshin nga Krimea sesa të hynin.
Krimea ka qenë një destinacion popullor pushimesh për rusët dhe ukrainasit që nga koha sovjetike. Gadishulli ishte një destinacion model gjatë epokës komuniste dhe, pasi Ukraina fitoi pavarësinë në vitin 1991, vendpushimet e saj humbën disi shkëlqimin e tyre, por vija bregdetare e saj e egër dhe festat në plazh tërhoqën turistë ndërkombëtarë.
Që nga aneksimi i Krimesë në vitin 2014, Presidenti rus Vladimir Putin ka investuar miliarda dollarë në rajon, duke e transformuar atë në një destinacion turistik të lulëzuar. Por kjo iniciativë tani është nën presion, ndërsa Krimea përballet me mungesa. Sergei Aksyonov, udhëheqësi i Krimesë i instaluar nga Rusia, njoftoi gjithashtu këtë javë se të gjitha kampet e fëmijëve do të pezullohen deri më 1 shtator.
Disa video të filmuara në Simferopol, qyteti i dytë më i madh i Krimesë, tregojnë rrugë dhe hapësira publike të zbrazëta. Në një video të filmuar rreth orës 9 të mbrëmjes të së martës, një grua e përshkruan qytetin si “në mes të një lloj apokalipsi”. “Ka vetëm një makinë. Nuk ka asgjë tjetër, boshllëk”, thotë ajo.
Në një video tjetër të postuar të mërkurën, një banor flet për raftet bosh në një supermarket lokal pasi kafenetë dhe mensa u mbyllën. “Ne donim të hanim diçka, por nuk kishte asgjë. Raftet janë bosh”, thotë ai.
Pronarja e një bujtine në vendpushimin Novi Svet i tha CNN se mysafirët po vazhdojnë të vijnë dhe se atmosfera është “e kujdesshme, jo paniku”. “Për sa na përket neve, nuk shoh ndonjë ndikim kritik në operacionet e bujtine për momentin. Mysafirët po vazhdojnë të vijnë; deti, plazhet, kafenetë dhe infrastruktura turistike po funksionojnë. Ka më shumë pasiguri dhe monitorim të shtuar të lajmeve”, tha ajo.
“Së shpejti nuk do të kemi asgjë për të ngrënë”
Banorët e gadishullit shpesh ngurrojnë të flasin publikisht, duke pasur parasysh kontrollin e Rusisë në terren. Por postimi i Aksyonov në Telegram në lidhje me ndalimin e shitjes së karburantit bëri që qindra njerëz të reagonin dhe të shprehnin zhgënjimin e tyre. Një përdorues, shoferi i taksisë Aleksandr, e pyeti udhëheqësin e republikës se si duhej ta mbështeste familjen e tij dhe të shlyente kreditë. “I pyeta bankat se çfarë të bënin me kreditë. Thjesht nuk do të ketë para për t’i shlyer ato – dhe së shpejti nuk do të kemi asgjë për të ngrënë, ose mjete për të blerë ushqim. Bankat po refuzojnë të japin moratoriume, duke thënë se nuk është shpallur gjendje e jashtëzakonshme”, shkroi ai të mërkurën.
Një përdoruese tjetër, Diana, tha se biznesi i saj që furnizon shpendë të ftohtë varet nga karburanti dizel. “Produktet tona janë të prishshme. Ne furnizojmë të gjitha zinxhirët e shitjes me pakicë dhe tregjet në të gjithë gadishullin”, shkroi ajo. Një e tretë, Olesya, komentoi të martën se nuk mund të shkojë në punë me transport publik sepse trolejbusët janë të mbingarkuar. “Thjesht nuk ka vend për më shumë pasagjerë. Të gjithë duhet të shkojnë në punë”, shkroi ajo.