NATO përballet këtë javë me një provë vendimtare për besueshmërinë dhe të ardhmen e saj, ndërsa liderët mblidhen në Ankara. Samiti, i cili fillon të martën, do të shqyrtojë nëse Evropa mund t’i shndërrojë buxhetet e rritura në fuqi ushtarake mjaftueshëm shpejt për të mbajtur të angazhuar Presidentin Donald Trump, ndërsa përgatitet për një të ardhme ku Washingtoni luan një rol më të vogël në sigurinë e kontinentit.
Diskutimet në Ankara pritet të kalojnë nga premtimet në zbatim. Kjo përfshin çështje të prokurimit, kapacitetit industrial, mbështetjen për Ukrainën dhe arkitekturën politike të asaj që administrata Trump e ka quajtur "NATO 3.0". Ulrike Franke, nga Këshilli Evropian për Marrëdhënie me Jashtë, deklaroi për CNBC se ky samit shënon kalimin e aleancës nga ndarja e barrës te zhvendosja e saj.
Sipas Max Bergmann, drejtor i programit për Evropën, Rusinë dhe Eurazinë në CSIS, NATO është strukturuar rreth fuqisë amerikane për 77 vjet. Bergmann vuri në dukje se ka pasur pak diskutime për një "plan B" nëse SHBA vendos të mos mbetet thellësisht e përfshirë.
Industria evropiane e mbrojtjes mbetet e fragmentuar dhe e kufizuar nga zinxhirët e furnizimit, burokracia dhe mungesa e investimeve. Ndërkohë, Ukraina pritet të jetë në qendër të vëmendjes, pasi po shndërrohet nga një përfituese e ndihmës në një burim inovacioni ushtarak, veçanërisht në fushën e dronëve.
Seth Jones nga CSIS vuri në dukje se të dhënat tregojnë se forcat ruse po performojnë dobët gjatë vitit 2026. Për Turqinë, si vend pritës, samiti është një mundësi për të demonstruar qendrueshmërinë e saj dhe për të forcuar kërkesat për akses në prokurimin e mbrojtjes. Ndërsa NATO përpiqet të mbajë SHBA-në të angazhuar, çdo arkitekturë e re e sigurisë evropiane do të kërkojë që Ankaraja të jetë pjesë e tryezës.
Burimi: cnbc.com