Është dita e shtatë e agresionit ushtarak rus mbi Ukrainën. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky tha se pothuajse 6,000 rusë u vranë në gjashtë ditët e para të luftimeve. Një video e publikuar sot, shfaq një sulm rus në qendrën e policisë në Kharkov.
22: 51 – Trupat ruse janë tani në rrugët e qytetit jugor dhe kanë hyrë me forcë në ndërtesën e këshillit të qytetit Kherson, ka bërë të ditur kryebashkiaku, Igor Kolykhayev.
Ai u ka bërë thirrje ushtarëve rusë të mos qëllojnë mbi civilët, shkruan Sky News.
Ai gjithashtu u ka bërë thirrje qytetarëve që të ecin nëpër rrugë vetëm gjatë ditës.
“Ne nuk kemi Forca të Armatosura në qytet, vetëm civilë dhe njerëz që duan të jetojnë këtu!”, ka thënë ai në një deklaratë.
Rusia më herët pretendoi se kishte kapur Khersonin, por kjo u mohua nga Ukraina.
Shtatë subjekte ruse janë shkëputur nga SWIFT-i
22: 36 – Shoqata për Telekomunikacionin Financiar Ndërbankar në mbarë botën (SWIFT) ka njoftuar se do të shkëpusë shtatë njësi ruse dhe filialet e tyre të përcaktuara me bazë në Rusi, nga rrjeti i saj.
Ai shtoi se ata do të shkëputen nga shërbimet e tij që nga 12 marsi, gjë që është në përputhje me një rregullore të Këshillit të BE-së.
Sistemi SWIFT përdoret nga më shumë se 11,000 institucione financiare në më shumë se 200 vende dhe territore për të dërguar para dhe informacion tek njëri-tjetri.
“Vendimet diplomatike të marra nga Bashkimi Evropian, në konsultim me Mbretërinë e Bashkuar, Kanadanë dhe Shtetet e Bashkuara, e sjellin SWIFT-in në përpjekje për t’i dhënë fund kësaj krize duke na kërkuar që të shkëputim banka të caktuara ruse nga shërbimet tona të mesazheve financiare”, thuhet në një deklaratë.
Siç u tha më parë, ne do të respektojmë plotësisht ligjet e zbatueshme të sanksioneve”, shtuan ata.
Ndryshe, Shoqëria për Telekomunikacionin Financiar Ndërbankar në mbarë botën (SWFT) u themelua në vitin 1973 për të zëvendësuar teleksin dhe tani përdoret nga më shumë se 11 mijë institucione financiare për të dërguar mesazhe të sigurta dhe urdhërpagesa. Pa një alternativë të pranuar globalisht, ky është një kanal i domosdoshëm për financat globale.
Heqja e Rusisë nga SWIFT do ta bënte pothuajse të pamundur për institucionet financiare dërgimin e parave brenda ose jashtë vendit, gjë që do të shkaktonte një tronditje të papritur për kompanitë ruse dhe klientët e tyre të huaj – veçanërisht blerësit e naftës dhe gazit në dollarë amerikanë.
Më shumë se 220 civilë ukrainas janë vrarë brenda 24 orëve të fundit
21:33 – Më shumë se 220 civilë janë vrarë brenda 24 orëve të fundit, ka thënë Zyra e Kombeve të Bashkuara për të Drejtat e Njeriut.
Sipas kësaj zyre, një total prej 227 civilëve ukrainas janë vrarë vetëm nga mesnata e 1 marsit.
Ndërkohë, në të njëjtën periudhë kohore kanë mbetur të plagosur 525 persona.
Zyra gjithashtu paralajmëroi se numri real i vdekjeve mund të jetë “konsiderueshëm më i lartë” për shkak të vonesave të raportimit.
Shifrat e OKB-së vijnë pasi këshilltari presidencial i Ukrainës tha se 2,000 civilë kanë vdekur që nga fillimi i pushtimit rus të vendit.
Katër avionë luftarakë rusë shkelin hapësirën ajrore të Suedisë
20:30 – Katër avionë luftarakë rusë kanë shkelur hapësirën ajrore të Suedisë, sipas Forcave të Armatosura Suedeze.
Kështu raporton mediumi i huaj Sky News.
BREAKING: Four Russian fighter jets violated Sweden’s airspace
— The Spectator Index (@spectatorindex) March 2, 2022
BREAKING: Sweden’s military says that four Russian fighter jets (two Su-27s and two Su-24s) violated the country’s airspace over the Baltic Sea earlier today.
— The Spectator Index (@spectatorindex) March 2, 2022
Ja pse disa vende në Lindjen e Mesme s’po e dënojnë Rusinë për pushtimin e Ukrainës
19:29 – Emiratet e Bashkuara Arabe befasuan aleatët e tyre perëndimorë javën e kaluar kur abstenuan në një rezolutë të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara të hartuar nga SHBA që dënonte pushtimin rus të Ukrainës, shkruan CNN, transmeton Paparaci.
Masa arriti në një deklaratë neutraliteti nga një prej aleatëve më të afërt të Amerikës në Lindjen e Mesme në një luftë që ka polarizuar komunitetin ndërkombëtar.
Anwar Gargash, këshilltar i presidentit të Emirateve të Bashkuara Arabe, tha se marrja e palëve “do të çonte vetëm në më shumë dhunë” dhe se prioriteti i Emirateve të Bashkuara Arabe është “të inkurajojë të gjitha palët që të përdorin veprime diplomatike dhe të negociojnë për të gjetur një zgjidhje politike”.
Lufta në Ukrainë, e cila filloi më pak se dy muaj pasi Emiratet e Bashkuara Arabe zuri një vend në Këshillin e Sigurimit, ka shtyrë ndryshimin e politikës së jashtme të vendit në skenën botërore, duke treguar se si shteti i Gjirit përpiqet të mashtrojë lidhjet e tij midis aleatëve tradicionalë dhe partneriteteve në rritje. Ajo demonstron gjithashtu luftën me të cilën përballet Perëndimi për të marrë dënimin pa mëdyshje të pushtimit të Rusisë nga aleatët e saj.
Emiratet e Bashkuara Arabe bënë thirrje për një “zgjidhje paqësore” të “krizës së Ukrainës në një mënyrë që garanton interesat dhe sigurinë kombëtare të të gjitha palëve”, tha Princi i Kurorës i Abu Dhabit në një telefonatë me presidentin rus Vladimir Putin të martën. Ata diskutuan edhe për bashkëpunimin energjetik.
Shtetet e tjera arabe janë përmbajtur gjithashtu nga dënimi i pushtimit të Rusisë. Arabia Saudite, e cila e konsideron Rusinë si partnerin e saj kryesor në aleancën OPEC+ për të koordinuar prodhimin e naftës, tha të martën se “mbështet përpjekjet ndërkombëtare për de-përshkallëzimin në Ukrainë”.
Liga Arabe të hënën gjithashtu bëri thirrje për de-përshkallëzimin dhe përmbajtje në një komunikatë të përbashkët. Asnjëri nuk e ka dënuar agresionin e Rusisë në Ukrainë.
“Emiratet e Bashkuara Arabe [nuk duhet] të projektohen më si një kukull e Shteteve të Bashkuara”, tha Abdulkhaleq Abdulla, një profesor i shkencave politike në Emiratet e Bashkuara Arabe.
“Vetëm për shkak se ne kemi marrëdhënie kaq të shkëlqyera me Amerikën, ne nuk marrim urdhra nga Uashingtoni dhe duhet të bëjmë gjëra në përputhje me strategjinë dhe prioritetin tonë”.
Shtrirja e dukshme e një politike të jashtme të pavarur nga Emiratet e Bashkuara Arabe vjen në mes të zhgënjimit të Abu Dhabit me trajtimin e administratës Biden për çështjet me rëndësi për vendin e Gjirit.
Menjëherë pasi Biden erdhi në detyrë, ai hoqi rebelët Houthi të mbështetur nga Irani nga Jemeni nga lista amerikane e organizatave terroriste.
Më pak se një vit më vonë, Houthi-t kanë filluar një fushatë sulmesh fatale në Abu Dhabi. SHBA është zotuar të forcojë mbrojtjen e Emirateve të Bashkuara Arabe, por Abu Dhabi dëshiron një ripërcaktim të Houthis si terroristë.
Në dhjetor, Emiratet e Bashkuara Arabe pezulluan bisedimet për një marrëveshje prej 23 miliardë dollarësh me SHBA-në për të blerë avionë luftarakë F-35 pasi bisedimet u bllokuan nga administrata. Më pas, muajin e kaluar, ajo njoftoi se po blinte avionë luftarakë nga Kina për herë të parë ndonjëherë.
Ndërkohë, lidhjet me Moskën vetëm sa janë forcuar.
Këshilli i Sigurimit i OKB-së vendosi një embargo armësh ndaj Houthi-ve të Jemenit të lidhur me Iranin të hënën, duke rënë dakord të zgjerojë një embargo të synuar të armëve ndaj disa udhëheqësve Houthi për të gjithë grupin. Rezoluta i referohej atyre si një “grup terrorist”.
Sfondi: Një koalicion i udhëhequr nga Arabia Saudite ka qenë duke luftuar me Houthis për shtatë vjet në një konflikt që shihet kryesisht si një luftë ndërmjetëse midis Arabisë Saudite dhe Iranit. Koalicioni, monitoruesit e sanksioneve të SHBA-së dhe OKB-së kanë akuzuar Iranin për furnizimin e Houthi-ve me armë, gjë që Teherani dhe grupi e mohojnë.
Pse ka rëndësi: Masa u shty nga Emiratet e Bashkuara Arabe pasi Houthis pretenduan disa sulme me dronë dhe raketa në Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Arabinë Saudite këtë vit.
Turqia thotë se Rusia anuloi ofertën e kalimit në Detin e Zi me kërkesë të saj
Rusia anuloi një ofertë për të dërguar katër nga anijet e saj luftarake përmes ujërave turke në Detin e Zi me kërkesë të Turqisë, tha të martën Ministri i Jashtëm Mevlut Cavusoglu, duke shtuar se vendimi ishte marrë përpara se Ankaraja të lëvizte për të kufizuar hyrjen në ngushticat për shkak të pushtimit të Ukrainës nga Moska.
Sfondi: Të hënën, Ankaraja tha se kishte mbyllur ngushticat e saj të Bosforit dhe Dardaneleve sipas një pakti të vitit 1936 që i jep Turqisë një kontroll të caktuar mbi kalimin e anijeve luftarake, veçanërisht në kohë lufte. Turqia kishte paralajmëruar si vendet e Detit të Zi ashtu edhe ato jo të Detit të Zi që të mos kalojnë anije luftarake nëpër ngushticat.
Pse ka rëndësi: Turqia ka lidhje të mira me Rusinë dhe Ukrainën. Edhe pse anëtarët e NATO-s kanë goditur Moskën me sanksione, çdo hap shumë larg nga Ankaraja mund të dëmtojë importet e saj të rënda ruse të energjisë, tregtinë dhe sektorët e turizmit në një kohë trazirash ekonomike të brendshme.
Gjykata e lartë e Izraelit bllokon dëbimin e Jeruzalemit “deri në vendimin përfundimtar mbi pronësinë”
Gjykata e Lartë izraelite vendosi të martën se një grup familjesh palestineze që përballen me dëbimin në lagjen Sheikh Jarrah të Jerusalemit mund të qëndrojnë në shtëpitë e tyre derisa të merret një vendim përfundimtar mbi pronësinë.
Sfondi: Familjet kanë jetuar në Sheikh Jarrah që nga vitet 1950 pasi u larguan nga shtëpitë në Haifa, Jaffa dhe qytete të tjera që u bënë pjesë e Izraelit. Kur Izraeli fitoi kontrollin e Jeruzalemit Lindor pas luftës së vitit 1967, u miratua një ligj që lejonte izraelitët të pretendonin tokën që ata thoshin se ishte e tyre para vitit 1948.
Pse ka rëndësi: Tensionet në lagje u rritën vitin e kaluar kur u duk se çështja po arrinte në një përfundim dhe që Hamasi e përdori pjesërisht si pretekst për të hedhur raketa në Jerusalem, duke shkaktuar një luftë 11-ditore midis militantëve të Gazës dhe ushtrisë izraelite.
18:30 – Rusia pretendon se delegacioni ukrainas është nisur për në Bjellorusi
Zyrtarët rusë thonë se presin që negociatorët ukrainas të mbërrijnë në kufirin polako-bjellorusi për raundin tjetër të bisedimeve të paqes të enjten në mëngjes, ku do të diskutohet një armëpushim, shkruan BBC.
Kryenegociatori i Moskës, Vladimir Medinsky, tha për mediat ruse se delegacioni ukrainas është larguar nga kryeqyteti i Kievit dhe se trupat ruse po ofrojnë një korridor sigurie për delegatët.
Ministri i Jashtëm rus Sergei Lavrov tha më herët të mërkurën se Moska mbetet e përkushtuar ndaj “çmilitarizimit” të Ukrainës dhe shtoi se duhet të ketë një listë të armëve të specifikuara që nuk mund të vendosen kurrë në territorin ukrainas.
Por ai tha se regjimi i Vladimir Putin njeh të drejtën e popullit ukrainas për të zgjedhur liderin e vet dhe se Rusia e pranon Volodymyr Zelensky si president legjitim.
Asambleja e OKB-së miraton Rezolutën nëpërmjet së cilës i kërkon Rusisë ndalimin e luftës
18:06 – Kombet e Bashkuara kanë votuar me shumicë dërrmuese për të dënuar pushtimin rus të Ukrainës “në termat më të fortë të mundshëm”, shkruan The Guardian.
Asambleja e Përgjithshme e OKB-së ka miratuar një rezolutë që kërkon që Rusia të ndalojë luftën në Ukrainë dhe të tërheqë të gjitha trupat.
Ambasadori i Ukrainës në OKB e krahason Putinin me Hitlerin
17:57 -Ambasadori i Ukrainës në Organizatën e Kombeve të Bashkuara, Segiy Kyslytsya e ka krahasuar presidentin rus, Vladimir Putin me Adolf Hitlerin.
Duke folur në Kombet e Bashkuara, ai tha se sulmi i Rusisë ka për qëllim zhdukjen e Ukrainës, shkruan The Guardian.
Kyslytsya shtoi: “Më shumë se 80 vjet më parë, një tjetër diktator u përpoq të zgjidhte përfundimisht çështjen e një populli tjetër. Ai dështoi dhe bota u përgjigj në mënyrë të vendosur dhe të bashkuar”, tha ai.
21 fëmijë të vdekur e 55 të plagosur nga sulmet ruse në Ukrainë
17:10 – Avokati i Popullit i Ukrainës ka bërë të ditur se 21 fëmijë janë vrarë deri tani nga sulmet ruse në këtë shtet, të cilat të mërkurën kanë hyrë në ditën e shtatë.
Po ashtu, sipas Avokatit të Popullit, janë plagosur edhe 55 fëmijë.
Shërbimi Emergjent i Ukrainës ka deklaruar më herët se më shumë se 2,000 civilë janë vrarë deri më tani nga luftimet.
Ukraina kërkon nga Kombet e Bashkuara shqyrtimin e pozicionit të Rusisë në KS
17:00 – Qeveria e Ukrainës i ka bërë thirrje Kombeve të Bashkuara që ta shqyrtojnë statusin e Rusisë, si anëtare e përhershme në Këshillin e Sigurimit, ka thënë të mërkurën, ministri i Jashtëm ukrainas, Dmytro Kuleba.
Kuleba e ka vënë në pikëpyetje legjitimitetin e pozitës së Rusisë në Këshill.
Duke folur për një televizion, Kuleba ka bërë thirrje për një rishikim ligjor “të plotë dhe të paanshëm” të anëtarësimit të përhershëm të Rusisë.
Vritet kameramani ukrainas
16:09 – Një nga viktimat e sulmit raketor pranë qendrës së Kievit ditën e djeshme është edhe kameramani ukrainas, Yevhenii Sakun.
Kameramani Yevhenii Sakun ishte një nga pesë që vdiqën në sulmin në Babi Yar të kryeqytetit, tha gazetarja Olga Tokariuk.
Duke ndarë një foto të kartës së tij të shtypit, ajo tha se është “e shkatërruar nga ky lajm, shkruan Sky News.
The first person I know died in this war. My former colleague, TV cameraman Yevhenii Sakun, was killed yesterday as a result of Russian missile strike on Kyiv’s Babyn Yar, along with 4 other people. It was a pleasure working with him. I’m devastated by this news. Eternal memory pic.twitter.com/3NEK5fN9rD
— Olga Tokariuk (@olgatokariuk) March 2, 2022
Rusët marrin nën kontroll termocentralin më të madh bërthamor në Evropë
Forcat ruse kanë marrë nën kontroll zonën rreth termocentralit bërthamor të Zaporizhzhia të Ukrainës, sipas shefit të mbikëqyrjes bërthamore të OKB-së, Rafael Grossi.
Në një deklaratë, Grossi tha se diplomatët rusë në Vjenë informuan Agjencinë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA) se personeli ka vazhduar punën e tij dhe se nivelet e rrezatimit “mbeten normale”.
Termocentrali bërthamor i Zaporizhzhia është termocentrali më i madh në Evropë dhe ka gjashtë nga 15 reaktorët e energjisë bërthamore të Ukrainës, sipas deklaratës.
Ushtria ruse godet Këshillin e Harkivit
14:02 – Një raketë ruse ka goditur ndërtesën e këshillit lokal të qytetit në Harkiv, kanë raportuar autoritetet lokale, transmeton BBC.
Ky qytet është afër kufirit rus dhe ka qenë shënjestër e sulmeve në dy ditët e fundit.
Ka pasur raportime edhe për luftime në rrugë në këtë qytet, pas zbarkimit të parashutistëve rusë gjatë natës.
Megjithatë, në qytetin jugor të Ukrainës, Kherson, ushtria ruse pretendon se ka pushtuar qytetin, por kryebashkiaku i saj thotë se ai ende mbahet nga forcat ukrainase.
Të mërkurën në mëngjes, ministria e mbrojtjes e Rusisë tha se trupat e saj kishin marrë kontrollin e plotë të Khersonit, një kryeqytet provincial me rreth një çerek milion njerëz në frontin jugor.
Rinisin bisedimet mes Ukrainës dhe Rusisë
12:54 – Raundi i dytë i bisedimeve mes Ukrainës dhe Rusisë zhvillohet sot
Një raund i dytë i bisedimeve midis Ukrainës dhe Rusisë do të zhvillohet më vonë sot, njoftoi agjencia shtetërore ruse e lajmeve Tass, duke cituar një ndihmës të zyrës presidenciale të Ukrainës.
Më herët sot, zëdhënësi i Kremlinit Dmitry Peskov u tha gazetarëve se një delegacion rus do të jetë “në vend” të mërkurën për një raund të ri bisedimesh me Ukrainën.
Në gjysmën e dytë të ditës, afër mbrëmjes, delegacioni ynë do të jetë në vend për të pritur negociatorët ukrainas.
I pyetur për vendndodhjen e bisedimeve, Peskov u përgjigj:
“Nuk do ta shpall vendin para kohe”.
Të hënën, bisedimet midis delegacioneve ukrainase dhe ruse u zhvilluan në Bjellorusi, jo shumë larg kufirit ukrainas, por përfunduan pa ndonjë përparim.
Kina nuk i bashkohet sanskioneve ndërkombëtare kundër Putinit
11:54 – Kina nuk i bashkuar sanksioneve financiare të SHBA-së dhe Perëndimit ndaj Rusisë, kanë njoftuar institucionet kineze.
Kina është një blerës i madh i naftës dhe gazit rus, dhe e vetmja qeveri e madhe që nuk i ka kritikuar veprimet e Moskës ndaj Ukrainës, raportoi AP.
Pekini kundërshton sanksionet, tha Guo Shuqing, kryetari i Komisionit Rregullator të Bankave dhe Sigurimeve të Kinës.
“Ne nuk do t’i bashkohemi sanksioneve të tilla dhe do të mbajmë shkëmbime normale ekonomike, tregtare dhe financiare me të gjitha palët përkatëse. Ne nuk i miratojmë sanksionet financiare, veçanërisht ato të nisura në mënyrë të njëanshme, sepse ato nuk kanë shumë bazë ligjore dhe nuk do të kenë efekte të mira”, ka thënë Guo.
Ukrainasit i përgjigjen çeçenëve që u përpoqën ta eliminonin Zelenskyn
11:40 – Autoritetet ukrainase kanë penguar një sulm nga ushtarët çeçenë ndaj presidentit Volodymyr Zelensky.
Kështu tha kreu i Këshillit të Sigurimit të Ukrainës, Oleksi Danilov për televizionin “Ukraina 24”.
Çeçenët dërguan dy skuadra speciale për të vrarë Zelenskyn.
“Ata dështuan, ne i eliminuam”, tha Danilov.
Sipas Danilov, disa nga çeçenët u tradhtuan nga shërbimi sekret rus. “Ne nuk do t’ia japim vendin tonë askujt. Ky është vendi ynë,” tha Danilov.
BE-ja godet me sanksione të reja Bjellorusinë
11:07 – Bashkimi Evropian ka miratuar sanksione të reja kundër Bjellorusisë.
Sanksionet janë arsyetuar me rolin mbështetës që regjimi i Aleksandër Lukashenkos i ka dhënë Rusisë në agresionin e saj ushtarak mbi Ukrainën, konfirmoi Bashkimi Evropian të mërkurën.
Sanksionet do të godasin “disa sektorë ekonomikë” të Bjellorusisë, thuhet në deklaratën e BE-së, raporton The Guardian.
Një zyrtar i BE-së tha gjatë kësaj jave se një nga qëllimet e sanksioneve të reja kundër Minskut është ndalimi i eksporteve të çdo produkti bjellorus në BE.
Nga burgu, rivali i Putinit i thërret rusët në protesta
10:59 – Alexei Navalny, rivali i burgosur politik i Vladimir Putinit, u ka bërë thirrje nga burgu qytetarëve rusë që të organizojnë protesta të përditshme kundrejt regjimit aktual në Moskë.
Lajmin e ka bërë të ditur zëdhënësja e Navalnyt, Kira Yarmysh.
“Alexei Navalny ka bërë thirrje që njerëzit të dalin dhe të protestojnë kundër luftës çdo ditë në orën 19:00 dhe në fundjavë në orën 14:00. Në sheshet kryesore të qyteteve tuaja, kudo që jeni”, shkroi zëdhënësja Kira Yarmysh.
Lëvizja e Navalny-t kishte bërë thirrje më parë për një fushatë të mosbindjes civile në shenjë proteste ndaj veprimeve të Putinit në Ukrainë.
Zelensky: Rusia dëshiron “ta zhdukë” Ukrainën
10:47 – Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, ka akuzuar Rusinë të mërkurën se po synon të “zhdukë” ukrainasit, shtetin dhe historinë e tyre.
Në një video-adresim, lideri ukrainas ka thënë se sulmet me raketa në një zonë të masakrës së Holokaustit tregon se “për shumë njerëz në Rusi, Kievi ynë është plotësisht i huaj”.
“Ata nuk dinë asgjë për kryeqytetin tonë. Për historinë tonë. Mirëpo ata kanë urdhër për të zhdukur historinë tonë. Për të zhdukur shtetin tonë. Për të na zhdukur të gjithë neve”.